Koniec utraty kosztu za błędny przelew? Projekt zmian w PIT i CIT dotyczących białej listy VAT i split paymentu

Od 1 stycznia 2027 r. projektowane przepisy mają znieść utratę kosztu podatkowego w PIT i CIT z powodu zapłaty na rachunek spoza białej listy VAT lub pominięcia obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności (MPP). Nie oznacza to jednak likwidacji białej listy ani split paymentu: nadal pozostaną ryzyka i sankcje na gruncie VAT.

Co ma się zmienić od 1 stycznia 2027 r.?

Projekt przewiduje usunięcie z art. 22p ustawy o PIT i art. 15d ustawy o CIT dwóch ograniczeń kosztowych. Sam przelew na rachunek spoza białej listy VAT oraz brak obowiązkowego MPP przy prawidłowo oznaczonej fakturze nie mają już automatycznie wyłączać wydatku z kosztów uzyskania przychodów.

Pozostanie natomiast ograniczenie dotyczące płatności bez pośrednictwa rachunku płatniczego w transakcjach objętych art. 19 Prawa przedsiębiorców. Przepis ten dotyczy transakcji między przedsiębiorcami o jednorazowej wartości przekraczającej 15 000 zł.

Czy biała lista VAT nadal będzie potrzebna?

Tak. Projekt nie likwiduje wykazu podatników VAT ani odpowiedzialności solidarnej nabywcy za zaległości dostawcy. Dlatego firmy nadal powinny sprawdzać status kontrahenta i rachunek przed wykonaniem przelewu.

Znaczenia nie straci również ZAW-NR. Zawiadomienie składa się co do zasady w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu. Po zmianach jego rola w PIT/CIT będzie mniejsza, ale nadal może chronić przed odpowiedzialnością solidarną w VAT.

Czy obowiązkowy split payment zniknie?

Nie. MPP pozostanie obowiązkowy, jeżeli łącznie:

• wartość faktury przekracza 15 000 zł,
• co najmniej jedna pozycja dotyczy towaru lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT,
• sprzedawca i nabywca są podatnikami VAT.

Brak adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” na fakturze nie zwalnia nabywcy z MPP, jeśli przesłanki ustawowe są spełnione.

Jakie ryzyko pozostanie w VAT?

Pominięcie obowiązkowego MPP może skutkować dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości 30% VAT przypadającego na towary lub usługi objęte tym mechanizmem. Sankcji nie ustala się m.in., gdy dostawca rozliczył całą kwotę VAT z faktury.

Dla firm oznacza to potrzebę rozdzielenia ryzyka: techniczny błąd przy płatności może po zmianach nie wpływać na koszt w PIT/CIT, ale nadal powodować konsekwencje VAT.

Co powinny zrobić firmy?

Procedury płatnicze nie powinny być likwidowane, lecz dostosowane. Nadal należy:

• weryfikować rachunki na białej liście VAT,
• identyfikować faktury objęte obowiązkowym MPP,
• zachować procedurę ZAW-NR,
• oddzielać ryzyko PIT/CIT od ryzyka VAT.

Projekt zawiera też przepisy przejściowe: dotychczasowe zasady mają nadal obejmować płatności z faktur wystawionych przed rozpoczęciem obowiązywania nowych regulacji. Do wejścia ustawy w życie firmy powinny stosować obecne przepisy.

Pełną wersję artykułu można przeczytać tutaj: Koniec utraty kosztu za błędny przelew? Projekt zmian w PIT i CIT dotyczących białej listy VAT i split paymentu.