Wyższe kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe od 1 stycznia 2026 r. stały się faktem. Wraz z początkiem roku weszły w życie istotne zmiany, które znacząco zaostrzają odpowiedzialność podatników – w szczególności przedsiębiorców – za naruszenia przepisów prawa podatkowego. Choć formalnie nie doszło do nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego (KKS), to wzrost minimalnego wynagrodzenia do poziomu 4 806 zł brutto automatycznie podniósł limity kar, mandatów oraz progów decydujących o kwalifikacji czynów jako wykroczeń lub przestępstw skarbowych.
Dla biznesu oznacza to jedno: nawet drobne uchybienia podatkowe mogą dziś skutkować znacznie dotkliwszymi konsekwencjami finansowymi niż jeszcze rok temu, a w skrajnych przypadkach – zagrożeniem dla stabilności całego przedsiębiorstwa.
Dlaczego kary skarbowe w 2026 r. są tak wysokie?
Mechanizm jest prosty, ale jego skutki są wyjątkowo odczuwalne. Kodeks karny skarbowy w wielu miejscach uzależnia wysokość kar od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wzrosła z 4 666 zł do 4 806 zł, co automatycznie przełożyło się na wzrost:
- maksymalnych mandatów za wykroczenia skarbowe,
- sądowych grzywien za wykroczenia,
- stawek dziennych stosowanych przy przestępstwach skarbowych,
- granicy pomiędzy wykroczeniem a przestępstwem skarbowym.
W efekcie system sankcji finansowych stał się znacznie bardziej restrykcyjny, mimo że same przepisy KKS pozostały formalnie niezmienione.
Wykroczenie skarbowe a przestępstwo skarbowe
Jednym z kluczowych zagadnień dla przedsiębiorców jest prawidłowe rozróżnienie pomiędzy wykroczeniem skarbowym a przestępstwem skarbowym. To właśnie od tej kwalifikacji zależy nie tylko wysokość kary, ale także tryb postępowania oraz potencjalne konsekwencje karne.
W 2026 r. wykroczeniem skarbowym jest czyn zabroniony, w przypadku którego kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej nie przekracza 24 030 zł, czyli pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia. Uszczuplenie oznacza realną stratę finansową Skarbu Państwa, natomiast narażenie na uszczuplenie polega na stworzeniu konkretnego, wysoce prawdopodobnego ryzyka takiej straty, nawet jeśli ostatecznie do niej nie doszło.
Po przekroczeniu tej kwoty czyn automatycznie kwalifikowany jest jako przestępstwo skarbowe, co wiąże się z wielokrotnie wyższymi sankcjami oraz możliwością orzeczenia kary ograniczenia albo pozbawienia wolności.
Mandaty za wykroczenia skarbowe w 2026 r.
W praktyce gospodarczej najczęściej spotykaną formą reakcji organów skarbowych na wykroczenia podatkowe pozostaje postępowanie mandatowe. Mandaty karne są wystawiane przez upoważnionych pracowników urzędów skarbowych oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w sytuacjach, gdy okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, a czyn ma charakter wykroczenia skarbowego.
Od 1 stycznia 2026 r. maksymalna grzywna nałożona mandatem wynosi 24 030 zł. To kwota, która jeszcze kilka lat temu była zarezerwowana raczej dla postępowań sądowych, a dziś może zostać nałożona w uproszczonym trybie administracyjnym.
Co istotne, warunkiem ukarania mandatem jest zgoda sprawcy. Jej brak skutkuje skierowaniem sprawy do sądu, gdzie potencjalne konsekwencje finansowe mogą być jeszcze poważniejsze.
Grzywna sądowa za wykroczenie skarbowe – nawet ponad 96 tys. zł
Jeżeli sprawa o wykroczenie skarbowe trafi na drogę postępowania sądowego, zakres możliwych kar znacząco się rozszerza. W 2026 r. sąd może wymierzyć grzywnę w granicach od 480,60 zł do 96 120 zł, czyli od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia.
Przy ustalaniu wysokości kary sąd każdorazowo bierze pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną sprawcy, jego dochody oraz realne możliwości zarobkowe. Nie zmienia to jednak faktu, że górny limit grzywny stanowi bardzo poważne obciążenie finansowe, zwłaszcza dla mniejszych przedsiębiorców.
Przestępstwa skarbowe – rekordowe kary finansowe od 2026 r.
Największe obawy przedsiębiorców budzą jednak przestępstwa skarbowe, za które kary w 2026 r. osiągnęły historycznie wysokie poziomy. Grzywna za przestępstwo skarbowe wymierzana jest w stawkach dziennych – od 10 do nawet 720 stawek.
Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4 806 zł stawka dzienna mieści się obecnie w przedziale od 160,20 zł do 64 080 zł. Oznacza to, że maksymalna grzywna za przestępstwo skarbowe wynosi 46 137 600 zł, natomiast w szczególnych przypadkach – np. gdy sąd stosuje nadzwyczajne obostrzenie kary albo orzeka karę łączną – limit może wzrosnąć do 1080 stawek dziennych, czyli przekroczyć 69 mln zł. Z kolei w trybie wyroku nakazowego, który ma charakter uproszczony, Kodeks karny skarbowy pozwala na wymierzenie grzywny do 200 stawek dziennych, co w 2026 r. oznacza karę sięgającą 12 816 000 zł.
Takie kwoty jasno pokazują, że odpowiedzialność skarbowa stała się jednym z najpoważniejszych ryzyk finansowych w działalności gospodarczej.
Jakie naruszenia najczęściej prowadzą do odpowiedzialności skarbowej?
W praktyce wykroczenia skarbowe dotyczą najczęściej uchybień formalnych, takich jak nieterminowe składanie deklaracji podatkowych, błędy w ewidencjach księgowych, niewłaściwe stosowanie ulg podatkowych czy drobne nieprawidłowości w zakresie kas fiskalnych. Choć wiele z tych naruszeń bywa postrzeganych jako „techniczne”, od 2026 r. ich finansowe konsekwencje są znacznie bardziej dotkliwe.
Przestępstwa skarbowe dotyczą już naruszeń o znacznie większej wadze, często związanych z działaniem celowym lub rażącym zaniedbaniem. W praktyce do najczęściej występujących naruszeń należą:
- zatajenie dochodów lub niezłożenie deklaracji mimo ich osiągnięcia,
- wyłudzenia podatku VAT,
- nierzetelne prowadzenie (lub nieprowadzenie) ksiąg rachunkowych,
- uporczywe niewpłacanie należnych podatków,
- naruszenia w obszarze cen transferowych i obowiązków raportowych (np. MDR).
W 2026 r. nawet drobne błędy w rozliczeniach mogą skutkować dotkliwymi sankcjami. getsix® wspiera firmy w prowadzeniu księgowości i bieżących rozliczeniach podatkowych, pomagając utrzymać zgodność z przepisami i ograniczyć ryzyko wykroczeń skarbowych. Skontaktuj się z nami.
Mandat przyjęty – i co dalej? Uchylenie tylko w wyjątkowych sytuacjach
Warto pamiętać, że prawomocny mandat karny bardzo trudno uchylić. Może to nastąpić wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, takich jak nałożenie kary za czyn niebędący wykroczeniem skarbowym, przekroczenie dopuszczalnej wysokości grzywny czy ukaranie osoby nieponoszącej odpowiedzialności. Wniosek o uchylenie mandatu należy złożyć w terminie 7 dni od jego przyjęcia, a decyzję podejmuje wyłącznie sąd.
Surowe kary pozostają – znaczenie prezydenckiego weta
Dodatkowo, na obowiązujący od 2026 r. poziom sankcji wpływ miało prezydenckie weto z sierpnia 2025 r., które zablokowało planowane złagodzenie kar za formalne przestępstwa skarbowe. W rezultacie utrzymano wysokie limity grzywien oraz szeroki zakres odpowiedzialności, również za naruszenia informacyjne i dokumentacyjne.
Co oznaczają wyższe kary skarbowe w praktyce dla firm?
Wyższe kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe od 1 stycznia 2026 r. znacząco zmieniają krajobraz ryzyka podatkowego w Polsce. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność jeszcze większej dbałości o poprawność rozliczeń, terminowość obowiązków podatkowych oraz rzetelność dokumentacji finansowej.
W obecnych realiach profesjonalne wsparcie księgowe i podatkowe, skuteczne procedury compliance oraz bieżąca analiza ryzyk przestają być kosztem, a stają się realną inwestycją w bezpieczeństwo prowadzonego biznesu.
Jeśli chcesz uporządkować procesy podatkowe i zmniejszyć ryzyko kar, getsix® oferuje doradztwo podatkowe oraz wsparcie w analizie ryzyk i przygotowaniu do kontroli. Skontaktuj się z nami, aby omówić sytuację Twojej firmy.
Podstawa prawna:
