Dokumentacja cen transferowych a estoński CIT – co oznacza wyrok NSA dla spółek?

Wyrok NSA z 17 lutego 2026 r. (II FSK 694/23) potwierdza, że wybór estońskiego CIT nie wyłącza przepisów o cenach transferowych. Spółki nadal muszą identyfikować transakcje kontrolowane, sprawdzać progi i zwolnienia oraz – gdy powstanie obowiązek – przygotować Local File, analizę cen transferowych i informację TPR.

Czy estoński CIT zwalnia z obowiązków dotyczących cen transferowych?

Nie. NSA uznał, że brak odwołania do regulacji o cenach transferowych w rozdziale 6b ustawy o CIT nie oznacza ich wyłączenia.

Do podatników ryczałtu od dochodów spółek nadal stosuje się art. 11e oraz art. 11k–11t ustawy o CIT. O obowiązkach nie decyduje sama forma opodatkowania, lecz powiązania stron, rodzaj i wartość transakcji, progi dokumentacyjne oraz możliwość skorzystania ze zwolnienia.

Dla przedsiębiorców planujących inwestowanie w Polsce oznacza to, że estoński CIT nie eliminuje obowiązków związanych z rozliczeniami wewnątrzgrupowymi.

Które transakcje trzeba monitorować?

Transakcjami kontrolowanymi mogą być nie tylko sprzedaż towarów i świadczenie usług, lecz także:

• pożyczki, cash pooling, gwarancje i poręczenia,
• usługi zarządcze, księgowe, informatyczne i doradcze,
• najem nieruchomości, maszyn lub samochodów,
• licencje, znaki towarowe, know-how i oprogramowanie,
• refakturowanie kosztów i rozliczenia z centralą grupy.

Sama umowa nie wystarcza. Spółka powinna posiadać dowody wykonania świadczenia, kalkulację wynagrodzenia, uzasadnienie gospodarcze oraz dane potwierdzające rynkowy charakter warunków.

Kiedy potrzebne są Local File i TPR?

Obowiązek dokumentacyjny nie powstaje automatycznie po wyborze estońskiego CIT. Spółka musi określić wartość transakcji jednorodnych, sprawdzić ustawowe progi i zweryfikować możliwość zastosowania zwolnienia.

Szczególnej analizy wymagają zwolnienia dla transakcji krajowych. Część warunków odwołuje się do pojęć charakterystycznych dla klasycznego CIT, takich jak strata podatkowa, dlatego nie można stosować ich automatycznie.

Jeżeli obowiązek wystąpi, należy przygotować:

• lokalną dokumentację cen transferowych,
• analizę porównawczą lub analizę zgodności,
• informację TPR, jeżeli wymagają tego przepisy.

Dane w TPR powinny być spójne z księgami rachunkowymi, sprawozdaniem finansowym, dokumentacją oraz rzeczywistym przebiegiem transakcji.

Jak ceny transferowe łączą się z ukrytymi zyskami?

Nie każda transakcja z podmiotem powiązanym jest ukrytym zyskiem, ale oba obszary mogą się pokrywać.

Ryzyko dotyczy m.in. usług świadczonych przez wspólnika, finansowania, najmu majątku oraz korzystania z wartości niematerialnych na warunkach nierynkowych lub bez wystarczającego uzasadnienia gospodarczego.

Zarząd powinien więc oceniać zarówno rynkowość ceny, jak i związek świadczenia z prawem do udziału w zysku.

Co powinny zrobić spółki i inwestorzy?

Spółka powinna na bieżąco:

• identyfikować podmioty powiązane i transakcje kontrolowane,
• monitorować wartość transakcji jednorodnych,
• gromadzić umowy, kalkulacje i dowody wykonania usług,
• uzgadniać dane księgowe z dokumentacją grupową,
• analizować potencjalne ukryte zyski.

Odkładanie analizy do końca roku zwiększa ryzyko braków i niespójności między księgami, Local File oraz TPR. Ma to szczególne znaczenie dla spółek z udziałem zagranicznym, które korzystają z finansowania, licencji lub usług innych podmiotów z grupy.

Pełną wersję artykułu można przeczytać tutaj: Dokumentacja cen transferowych a estoński CIT – co oznacza wyrok NSA dla spółek?